Shri Mallari Sahasranama (श्री मल्लारी सहस्रनाम): पाठ कैसे करें? जानें साधना विधि, नियम, लाभ, महत्व और सावधानियांIt takes 28 minutes... to read this article !

सनातन धर्म, शैव परंपरा और विशेषकर महाराष्ट्र, कर्नाटक तथा दक्षिण भारत के आध्यात्मिक आकाश में, जब बात अजेय शत्रुओं के संहार, अकारण आने वाली विपत्तियों से रक्षा, और भक्तों के प्रति असीम वात्सल्य की आती है, तो भगवान शिव के मार्तंड भैरव अवतार अर्थात् भगवान श्री मल्लारी (Lord Mallari / Khandoba) का स्मरण सर्वोपरि है।

पौराणिक कथाओं (मल्लारी माहात्म्य / ब्रह्मांड पुराण) के अनुसार, जब पृथ्वी पर ‘मल्ला’ और ‘मणि’ नामक दो भयंकर दैत्यों ने हाहाकार मचा दिया था और वे ऋषियों, मुनियों तथा आम जनता पर घोर अत्याचार कर रहे थे, तब देवताओं की प्रार्थना पर भगवान शिव ने ‘मार्तंड भैरव’ (सूर्य के समान तेजस्वी भैरव) का अत्यंत उग्र और भव्य अवतार लिया। उन्होंने मणि और मल्ल नामक राक्षसों का वध किया, जिसके कारण उन्हें ‘मल्लारी’ (मल्ल के अरी अर्थात् मल्ल के शत्रु) कहा गया। भगवान मल्लारी हाथ में खड्ग (खंडा) धारण करते हैं, जिसके कारण उन्हें ‘खंडोबा’ भी कहा जाता है। इनका प्रिय रंग पीला (हल्दी/भंडारा) है और इनके वाहन के रूप में श्वान (कुत्ता) और अश्व (घोड़ा) सदैव इनके साथ रहते हैं।

मनुष्य का जीवन कई बार ऐसे अंधकारमय मोड़ पर आ खड़ा होता है जहाँ हर तरफ से निराशा, प्राणघातक शत्रु, अकारण मुकदमों का जाल, भयंकर कर्ज, और नकारात्मक शक्तियों (Evil forces) की छाया मंडराने लगती है। जब बड़े-बड़े अनुष्ठान और उपाय काम नहीं करते, तब भगवान मल्लारी मार्तंड की शरण में जाना साक्षात काल और संकटों को अपने पक्ष में कर लेने के समान है। भगवान मल्लारी की इसी अजेय तांत्रिक ऊर्जा, उनके अनंत वात्सल्य, और उनकी त्वरित (Instant) रक्षा-शक्ति को अपने भीतर जाग्रत करने के लिए सिद्ध योगियों और आगम ग्रंथों में उनके एक हज़ार (1000) परम पवित्र, जाग्रत और अत्यंत शक्तिशाली नामों का संकलन किया गया है, जिसे शास्त्रों में ‘श्री मल्लारी सहस्रनाम’ (Shri Mallari Sahasranama) के नाम से जाना जाता है।

‘सहस्रनाम’ का अर्थ है— एक हज़ार नामों की वह पवित्र श्रृंखला जिसका उपयोग भगवान के अर्चन (पूजा) और नाम-जप के लिए किया जाता है। यह कोई साधारण स्तुति नहीं है; यह एक ऐसा जाग्रत महामंत्र, एक ऐसा अभेद्य अग्नि-कवच है, जो जीवन के भयंकर से भयंकर संकटों, शत्रुओं के षड्यंत्रों और कर्म बंधनों को पल भर में भस्म कर देता है।

 श्री मल्लारि सहस्रनाम स्तोत्रम् हिंदी | Shri Mallari Sahasranama Stotram

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

॥ श्रीसरस्वत्यै नमः ॥

स्थितं कैलासनिलये प्राणेशं लोकशङ्करम् ।
उवाच शङ्करं गौरी जगद्धितचिकीर्षया ॥ १ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

॥ पार्वत्युवाच ॥

देवदेव महादेव भक्तानन्दविवर्धन ।
पृच्छामि त्वामहं चैकं दुःखदारिद्र्यनाशनम् ॥ २ ॥

कथयस्व प्रसादेन सर्वज्ञोसि जगत्प्रभो ।
स्तोत्रं दानं तपो वापि सद्यः कामफलप्रदम् ॥ ३ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

॥ ईश्वर उवाच ॥

मार्तण्डो भैरवो देवो मल्लारिरहमेव हि ।
तस्य नामसहस्रं ते वदामि श‍ृणु भक्तितः ॥ ४ ॥

सर्वलोकार्तिशमनं सर्वसम्पत्प्रदायकम् ।
पुत्रपौत्रादि फलदं अपवर्गप्रदं शिवम् ॥ ५ ॥

ईश्वरोस्य ऋषिः प्रोक्तः छन्दोऽनुष्टुप् प्रकीर्तितः ।
मल्लारिर्म्हालसायुक्तो देवस्त्रत्र समीरितः ॥ ६ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

सर्वपापक्षयद्वारा मल्लारिप्रीतये तथा ।
समस्तपुरुषार्थस्य सिद्धये विनियोजितः ॥ ७ ॥

मल्लारिर्म्हालसानाथो मेघनाथो महीपतिः ।
मैरालः खड्गराजश्चेत्यमीभिर्नाममन्त्रकैः ॥ ८ ॥

एतैर्नमोन्तैरोमाद्यै करयोश्च हृदादिषु ।
न्यासषट्कं पुरा कृत्वा नामावलिं पठेत ॥ ९ ॥

अस्य श्रीमल्लारिसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य ईश्वर ऋषिः ।
म्हालसायुक्त मल्लारिर्देवता । अनुष्टुप्छन्दः ।
सर्वपापक्षयद्वारा श्रीमल्लारिप्रीतये
सकलपुरुषार्थसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।

ॐ ह्रं ह्रांम्रियमाणानन्दमहालक्ष्मणेनम इति ।

॥ अथन्यासः ॥

मल्लारये नमः अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
म्हालसानाथाय नमः तर्जनीभ्यां नमः ।
मेघनाथाय नमः मध्यमाभ्यां नमः ।
महीपतये नमः अनामिकाभ्यां नमः ।
मैरालायनमः कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
खड्गराजाय नमः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ मल्हारये नमः हृदयाय नमः ।
ॐ म्हालसानाथाय नमः शिरसे स्वाहा ।
ॐ मेघनाथाय नमः शिखायै वषट् ।
ॐ महीपतये नमः कववाय हुं ।
ॐ मैरालाय नमः नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ खड्गराजाय नमः अस्त्राय फट् ।

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

॥ अथ ध्यानम् ।

ध्यायेन्मल्लारिदेवं कनकगिरीनिभं म्हालसाभूषिताङ्कं श्वेताश्वं खड्गहस्तं विबुधबुधगणैः सेव्यमानं कृतार्थैः ।
युक्ताघ्रिं दैत्यमूर्घ्नीडमरुविलसितं नैशचूर्णाभिरामं नित्यं भक्तेषुतुष्टं श्वगणपरिवृतं वीरमोङ्कारगम्यम् ॥ १ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

॥ मूलमन्त्रः ॥

ॐ ह्रीं क्रूं त्क्रूं स्त्रूं ह्रूं ह्रां म्रियमाणानन्दमहालक्ष्मणे नमः ।
इति अलोभः उच्चार्य ।

॥ अथनामावलीजपः ॥

ॐ प्रणवो ब्रह्म उद्गीथ ॐकारार्थो महेश्वरः ।
मणिमल्लमहादैत्यसंहर्ता भुवनेश्वरः ॥ १ ॥

देवाधिदेव ॐकारः सन्तप्तामरतापहा ।
गणकोटियुतः कान्तो भक्तर्चितामणिः प्रभु ॥ २ ॥

प्रीतात्मा प्रथितः प्राण ऊर्जितः सत्यसेवकः ।
मार्तण्डभैरवो देवो गङ्गाह्मालसिकाप्रियः ॥ ३ ॥

गुणग्रामान्वितः श्रीमान् जयवान् प्रमथाग्रणीः ।
दीनानाथप्रतीकाशः स्वयम्भूरजरामरः ॥ ४ ॥

अखण्डितप्रीतमना मल्लहा सत्यसङ्गरः ।
आनन्दरूपपरमपरमाश्चर्यकृद्गुरुः ॥ ५ ॥

अजितोविश्वसञ्जेता समराङ्गणदुर्जयः ।
खण्डिताखिलाविघ्नौघः परमार्थप्रतापवान् ॥ ६ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

अमोघविद्यः सर्वज्ञः शरण्यः सर्वदैवतम् ।
अनङ्गविजयी ज्यायान् जनत्राता भयापहा ॥ ७ ॥

महाहिवलयो धाता चन्द्रमार्तण्ड्कुण्डलः ।
हरो डमरुडाङ्कारी त्रिशूली खड्गपात्रवान् ॥ ८ ॥

मणियुद्धमहा हृष्टोमुण्डमालाविराजितः ।
खण्डेन्दुशेखरस्त्र्यक्षो महामुकुटमण्डितः ॥ ९ ॥

वसन्तकेलिदुर्धर्षः शिखिपिच्छशिखामणिः ।
गङ्गाम्हालसिकाङ्कश्च गङ्गाम्हालसिकापतिः ॥ १० ॥

तुरङ्गमसमारूढो लिङ्गद्वयकृताकृतिः ।
ऋषिदेवगणाकीर्णः पिशाचबलिपालकः ॥ ११ ॥

सूर्यकोटिप्रतीकाशश्चन्द्रकोटिसमप्रभः ।
अष्टसिद्धिसमायुक्तः सुरश्रेष्ठः सुखार्णवः ॥ १२ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

महाबलोदुराराध्योदक्षसिद्धिप्रदायकः ।
वरदोवीतरागश्चकलिप्रमथनः स्वराट् ॥ १३ ॥

दुष्टहादानवारातिरुत्कृष्टफलदायकः ।
भवः कृपालुर्विश्वात्माधर्मपुत्रर्षिभीतिहा ॥ १४ ॥

रुद्रो विविज्ञः श्रीकण्ठः पञ्चवक्त्रः सुधैकभूः ।
प्रजापालो विशेषज्ञश्चतुर्वक्त्रः प्रजापतिः ॥ १५ ॥

खड्गराजः कृपासिन्धुर्मल्लसैन्यविनाशनः ।
अद्वैतः पावनः पाता परार्थैकप्रयोजनम् ॥ १६ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

ज्ञानसाध्योमल्लहरः पार्श्वस्थमणिकासुरः ।
अष्टधा भजनप्रीतो भर्गोमृन्मयचेतनः ॥ १७ ॥

महीमयमहामूर्तिर्महीमलयसत्तनुः ।
उल्लोलखड्गो मणिहा मणिदैत्यकृतस्तुतिः ॥ १८ ॥

सप्तकोटिगणाधीशो मेघनाथो महीपतिः ।
महीतनुः खड्गराजो मल्लस्तोत्रवरप्रदः ॥ १९ ॥

प्रतापी दुर्जयः सेव्यः कलावान्विश्वरञ्जकः ।
स्वर्णवर्णोद्भुताकारः कार्तिकेयो मनोजवः ॥ २० ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

देवकृत्यकरःपूर्णोमणिस्तोत्रवरप्रदः ।
इन्द्रः सुरार्चितो राजा शङ्करोभूतनायकः ॥ २१ ॥

शीतः शाश्वत ईशानः पवित्रः पुण्यपूरुषः ।
अग्निपुष्टिप्रदः पूज्यो दीप्यमानसुधाकरः ॥ २२ ॥

भावी सुमङ्गलः श्रेयान्पुण्यमूर्तिर्यमो मनुः ।
जगत्क्षतिहरो हारशरणागतभीतिहा ॥ २३ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

मल्लद्वेष्टा मणिदेष्टा खण्डराड् म्हालसापतिः ।
आधिहा व्याधिहा व्याली वायुः प्रेमपुरप्रियः ॥ २४ ॥

सदातुष्टो निधीशाग्र्यः सुधनश्चिन्तितप्रदः ।
ईशानः सुजयो जय्योभजत्कामप्रदः परः ॥ २५ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

अनर्घ्यः शम्भुरार्तिघ्नो मैरालः सुरपालकः ।
गङ्गाप्रियो जगत्त्राता खड्गराण्णयकोविदः ॥ २६ ॥

अगण्योवरदो वेधा जगन्नाथः सुराग्रणीः ।
गङ्गाधरोऽद्भुताकारः कामहा कामदोमृतम् ॥ २७ ॥

त्रिनेत्रः कामदमनो मणिमल्लदयार्द्रहृत् ।
मल्लदुर्मतिनाशाङ्घ्रिर्मल्लासुरकृत स्तुतिः ॥ २८ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

त्रिपुरारिर्गणाध्यक्षो विनीतोमुनिवर्णितः ।
उद्वेगहा हरिर्भीमो देवराजो बुधोऽपरः ॥ २९ ॥

सुशीलः सत्त्वसम्पन्नः सुधीरोऽधिकभूतिमान् ।
अन्धकारिर्महादेवः साधुपालो यशस्करः ॥ ३० ॥

सिंहासनस्थः स्वानन्दो धर्मिष्ठो रुद्र आत्मभूः ।
योगीश्वरो विश्वभर्ता नियन्ता सच्चरित्रकृत् ॥ ३१ ॥

अनन्तकोशः सद्वेषः सुदेशः सर्वतो जयी ।
भूरिभाग्यो ज्ञानदीपो मणिप्रोतासनो ध्रुवः ॥ ३२ ॥

अखण्डित श्रीः प्रीतात्मा महामहात्म्यभूषितः ।
निरन्तरसुखीजेता स्वर्गदः स्वर्गभूषणः ॥ ३३ ॥

अक्षयः सुग्रहः कामः सर्वविद्याविशारदः ।
भक्त्यष्टकप्रियोज्यायाननन्तोऽनन्तसौख्यदः ॥ ३४ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

अपारो रक्षिता नादिर्नित्यात्माक्षयवर्जितः ।
महादोषहरो गौरो ब्रह्माण्डप्रतिपादकः ॥ ३५ ॥

म्हालसेशो महाकीर्तिः कर्मपाशहरो भवः ।
नीलकण्ठो मृडो दक्षो मृत्युञ्जय उदारधीः ॥ ३६ ॥

कपर्दी काशिकावासः कैलासनिलयोऽमहान् ।
कृत्तिवासाः शूलधरो गिरिजेशो जटाधरः ॥ ३७ ॥

वीरभद्रो जगद्वन्द्यः शरणागतवत्सलः ।
आजानुबाहुर्विश्वेशः समस्तभयभञ्जकः ॥ ३८ ॥

स्थाणुः कृतार्थः कल्पेशः स्तवनीयमहोदयः ।
स्मृतमात्राखिलाभिज्ञो वन्दनीयो मनोरमः ॥ ३९ ॥

अकालमृत्युहरणो भवपापहरो मृदुः ।
त्रिनेत्रो मुनिहृद्वासः प्रणताखिलदुःखहा ॥ ४० ॥

उदारचरितो ध्येयः कालपाशविमोचकः ।
नग्नः पिशाचवेषश्च सर्वभूतनिवासकृत् ॥ ४१ ॥

मन्दराद्रिकृतावासाः कलिप्रमथनो विराट् ।
पिनाकी मानसोत्साही सुमुखो मखरक्षितः ॥ ४२ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

देवमुख्यःशम्भुराद्यः खलहा ख्यातिमान् कविः ।
कर्पूरगौरः कृतधीः कार्यकर्ता कृताध्वरः ॥ ४३ ॥

तुष्टिप्रदस्तमोहन्ता नादलुब्धः स्वयं विभुः ।
सिंहनाथो योगनाथो मन्त्रोद्धारो गुहप्रियः ॥ ४४ ॥

भ्रमहा भगवान्भव्यः शस्त्रधृक् क्षालिताशुभः ।
अश्वारूढो वृषस्कन्धो धृतिमान् वृषभध्वजः ॥ ४५ ॥

अवधूतसदाचारः सदातुष्टः सदामुनिः ।
वदान्यो म्हालसानाथः खण्डेशः शमवान्पतिः ॥ ४६ ॥

अलेखनीयः संसारी सरस्वत्यभिपूजितः ।
सर्वशास्त्रार्थनिपुणः सर्वमायान्वितो रथी ॥ ४७ ॥

ये भी पढ़ें:  Shri Kalyansundar Panchashaar Sahasranamavali (श्री कल्याणसुंदर पञ्चशर सहस्रनामावली): पाठ कैसे करें? जानें साधना विधि, नियम, लाभ, महत्व और सावधानियां

हरिचन्दनलिप्ताङ्गः कस्तूरीशोभितस्तनुः ।
कुङ्कुमागरुलिप्ताङ्गः सिन्दूराङ्कितसत्तनुः ॥ ४८ ॥

अमोघवरदः शेषः शिवनामा जगद्धितः ।
भस्माङ्गरागः सुकृती सर्पराजोत्तरीयवान् ॥ ४९ ॥

बीजाक्षरंमन्त्रराजो मृत्युदृष्टिनिवारणः ।
प्रियंवदो महारावो युवा वृउद्धोऽतिबालकः ॥ ५० ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

नरनाथो महाप्राज्ञो जयवान्सुरपुङ्गवः ।
धनराट्क्षोभहृद्दक्षः सुसैन्यो हेममालकः ॥ ५१ ॥

आत्मारामो वृष्टिकर्ता नरो नारायणःप्रियः ।
रणस्थो जयसन्नादो व्योमस्थो मेघवान्प्रभुः ॥ ५२ ॥

सुश्राव्यशब्दः सत्सेव्यस्तीर्थवासी सुपुण्यदः ।
भैरवो गगनाकारः सारमेयसमाकुलः ॥ ५३ ॥

मायार्णवमहाधैर्यो दशहस्तोद्भुतङ्करः ॥ ५४ ॥

गुर्वर्थदः सतां नाथो दशवक्त्रवरप्रदः ।
सत्क्षेत्रवासः सद्वस्त्रोभूरिदो भयभञ्जनः ॥ ५५ ॥

कल्पनीहरितो कल्पः सज्जीकृतधनुर्धरः ।
क्षीरार्णवमहाक्रीडः सदासागरसद्गतिः ॥ ५६ ॥

सदालोकः सदावासः सदापातालवासकृत् ।
प्रलयाग्नि जटोत्युग्रः शिवस्त्रिभुवनेश्वरः ॥ ५७ ॥

उदयाचलसर्द्वीपः पुण्यश्लोकशिखामणिः ।
महोत्सवः सुगान्धर्वः समालोक्यः सुशान्तधीः ॥ ५८ ॥

मेरुवासः सुगन्धाढ्यः शीघ्रलाभप्रदोऽव्ययः ।
अनिवार्यः सुधैर्यार्थी सदार्थितफलप्रदः ॥ ५९ ॥

गुणसिन्धुः सिंहनादो मेघगर्जितशब्दवान् ।
भाण्डारसुन्दरतनुर्हरिद्राचूर्ण मण्डितः ॥ ६० ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

गदाधरकृतप्रैषो रजनीचूर्णरञ्जितः ।
घृतमारी समुत्थानं कृतप्रेमपुरस्थितिः ॥ ६१ ॥

बहुरत्नाङ्कितो भक्तः कोटिलाभप्रदोऽनघः ।
मल्लस्तोत्रप्रहृष्टात्मा सदाद्वीपपुरप्रभुः ॥ ६२ ॥

मणिकासुरविद्वेष्टा नानास्थानावतारकृत् ।
मल्लमस्तकदत्तांघ्रिर्मल्लनामादिनामवान् ॥ ६३ ॥

सतुरङ्गमणिप्रौढरूपसन्निधिभूषितः ।
धर्मवान् हर्षवान्वाग्मी क्रोधवान्मदरूपवान् ॥ ६४ ॥

दम्भरूपी वीर्यरूपी धर्मरूपी सदाशिवः ।
अहङ्कारी सत्त्वरूपी शौर्यरूपी रणोत्कटः ॥ ६५ ॥

आत्मरूपी ज्ञानरूपी सकलागमकृच्छिवः ।
विद्यारूपी शक्तिरूपी करुणामूर्तिरात्मधीः ॥ ६६ ॥

श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं

मल्लजन्यपरितोषो मणिदैत्यप्रियङ्करः ।
मणिकासुरमूर्द्धांघ्रिर्मणिदैत्यस्तुतिप्रियः ॥ ६७ ॥

मल्लस्तुतिमहाहर्षो मल्लाख्यापूर्वनामभाक् ।
धृतमारी भवक्रोधो मणिमल्लहितेरतः ॥ ६८ ॥

कपालमालितोरस्को मणिदैत्यवरप्रदः ।
कपालमाली प्रत्यक्षो माणिदैत्यशिरोङ्घ्रिदः ॥ ६९ ॥

धृतमारी भवक्त्रेभो मणिदैत्यहितेरतः ।
मणिस्तोत्रप्रहृष्टात्मा मल्लासुरगतिप्रदः ॥ ७० ॥

मणिचूलाद्रिनिलयो मैरालप्रकरस्त्रिगः ।
मल्लदेहशिरः पादतल एकादशाकृतिः ॥ ७१ ॥

मणिमल्लमहागर्वहरस्त्र्यक्षर ईश्वरः ।
गङ्गाम्हालसिकादेवो मल्लदेह शिरोन्तकः ॥ ७२ ॥

मणिमल्लवधोद्रिक्तो धर्मपुत्रप्रियङ्करः ।
मणिकासुरसंहर्ता विष्णुदैत्यनियोजकः ॥ ७३ ॥

अक्षरोमातृकारूपः पिशाचगुणमण्डितः ।
चामुण्डानवकोटीशः प्रधानं मातृकापतिः ॥ ७४ ॥

त्रिमूर्तिर्मातृकाचार्यः साङ्ख्ययोगाष्टभैरवः ।
मणिमल्लसमुद्भूतविश्वपीडानिवारणः ॥ ७५ ॥

हुंफड्वौषट्वषट्कारो योगिनीचक्रपालकः ।
त्रयीमूर्तिः सुरारामस्त्रिगुणो मातृकामयः ॥ ७६ ॥

चिन्मात्रो निर्गुणो विष्णुर्वैष्णवार्च्यो गुणान्वितः ।
खड्गोद्यततनुः सोहंहंसरूपश्चतुर्मुखः ॥ ७७ ॥

पद्मोद्भवो मातृकार्थो योगिनीचक्रपालकः ।
जन्ममृत्युजराहीनो योगिनीचक्रनामकः ॥ ७८ ॥

आदित्यआगमाचार्यो योगिनीचक्रवल्लभः ।
सर्गस्थित्यन्तकृच्छ्रीदएकादशशरीरवान् ॥ ७९ ॥

आहारवान् हरिर्धाता शिवलिङ्गार्चनप्रियः ।
प्रांशुः पाशुपतार्च्यांघ्रिर्हुतभुग्यज्ञपूरुषः ॥ ८० ॥

ब्रह्मण्यदेवो गीतज्ञो योगमायाप्रवर्तकः ।
आपदुद्धारणो ढुण्डी गङ्गामौलि पुराणकृत् ॥ ८१ ॥

व्यापी विरोधहरणो भारहारी नरोत्तमः ।
ब्रह्मादिवर्णितो हासः सुरसङ्घमनोहरः ॥ ८२ ॥

विशाम्पतिर्दिशान्नाथो वायुवेगो गवाम्पतिः ।
अरूपी पृथिवीरूपस्तेजोरूपोऽनिलो नरः ॥ ८३ ॥

आकाशरूपी नादज्ञो रागज्ञः सर्वगः खगः ।
अगाधो धर्मशास्त्रज्ञ एकराट् निर्मलोविभुः ॥ ८४ ॥

धूतपापो गीर्णविषो जगद्योनिर्निधानवान् ।
जगत्पिता जगद्बन्धुर्जगद्धाता जनाश्रयः ॥ ८५ ॥

अगाधो बोधवान्बोद्धा कामधेनुर्हतासुरः ।
अणुर्महान्कृशस्थूलो वशी विद्वान्धृताध्वरः ॥ ८६ ॥

अबोधबोधकृद्वित्तदयाकृज्जीवसंज्ञितः ।
आदितेयो भक्तिपरो भक्ताधीनोऽद्वयाद्वयः ॥ ८७ ॥

भक्तापराधशमनो द्वयाद्वयविवर्जितः ।
सस्यं विराटः शरणं शरण्यं गणराड्गणः ॥ ८८ ॥

मन्त्रयन्त्रप्रभावज्ञो मन्त्रयन्त्रस्वरूपवान् ।
इति दोषहरः श्रेयान् भक्तचिन्तामणिः शुभः ॥ ८९ ॥

उझ्झितामङ्गलो धर्म्यो मङ्गलायतनं कविः ।
अनर्थज्ञोर्थदः श्रेष्ठः श्रौतधर्मप्रवर्तकः ॥ ९० ॥

मन्त्रबीजं मन्त्रराजो बीजमन्त्रशरीरवान् ।
शब्दजालविवेकज्ञः शरसन्धानकृत्कृती ॥ ९१ ॥

कालकालः क्रियातीतस्तर्कातीतः सुतर्ककृत् ।
समस्ततत्त्ववित्तत्त्वं कालज्ञः कलितासुरः ॥ ९२ ॥

अधीरधैर्यकृत्कालो वीणानादमनोरथः ।
हिरण्यरेता आदित्यस्तुराषाद्शारदागुरुः ॥ ९३ ॥

पूर्वः कालकलातीतः प्रपञ्चकलनापरः ।
प्रपञ्चकलनाग्रस्त सत्यसन्धः शिवापतिः ॥ ९४ ॥

मन्त्रयन्त्राधिपोमन्त्रो मन्त्री मन्त्रार्थविग्रहः ।
नारायणो विधिः शास्ता सर्वालक्षणनाशनः ॥ ९५ ॥

प्रधानं प्रकृतिः सूक्ष्मोलघुर्विकटविग्रहः ।
कठिनः करुणानम्रः करुणामितविग्रहः ॥ ९६ ॥

आकारवान्निराकारः काराबन्धविमोचनः ।
दीननाथः सुरक्षाकृत्सुनिर्णीतविधिङ्करः ॥ ९७ ॥

महाभाग्योदधिर्वैद्यः करुणोपात्तविग्रहः ।
नगवासी गणाधारो भक्तसाम्राज्यदायकः ॥ ९८ ॥

सार्वभौमो निराधारः सदसद्व्यक्तिकारणम् ।
वेदविद्वेदकृद्वैद्यः सविता चतुराननः ॥ ९९ ॥

हिरण्यगर्भस्त्रितनुर्विश्वसाक्षीविभावसुः ।
सकलोपनिषद्गम्यः सकलोपनिषद्गतिः ॥ १०० ॥

विश्वपाद्विश्वतश्चक्षुर्विश्वतो बाहुरच्युतः ।
विश्वतोमुख आधारस्त्रिपाद्दिक्पतिरव्ययः ॥ १०१ ॥

व्यासो व्यासगुरुः सिद्धिः सिद्धिद सिद्धिनायकः ।
जगदात्मा जगत्प्राणो जगन्मित्रो जगत्प्रियः ॥ १०२ ॥

देवभूर्वेदभूर्विश्वं सर्गस्थित्यन्तखेलकृत् ।
सिद्धचारणगन्धर्वयक्षविद्याधरार्चितः ॥ १०३ ॥

नीलकण्ठो हलधरो गदापाणिर्निरङ्कुशः ।
सहस्राक्षो नगोद्धारः सुरानीक जयावहः ॥ १०४ ॥

चतुर्वर्गः कृष्णवर्त्मा कालनूपुरतोडरः ।
ऊर्ध्वरेता वाक्पतीशो नारदादिमुनिस्तुतः ॥ १०५ ॥

चिदानन्दचतुर्यज्ञस्तपस्वी करुणार्णवः ।
पञ्चाग्निर्यागसंस्थाकृदनन्तगुणनामभृत् ॥ १०६ ॥

त्रिवर्गसूदितारातिः सुररत्नन्त्रयीतनुः ।
यायजूकश्चिरञ्जीवी नररत्नं सहस्रपात् ॥ १०७ ॥

भालचन्द्रश्चितावासः सूर्यमण्डलमध्यगः ।
अनन्तशीर्षा त्रेताग्निःप्रसन्नेषुनिषेवितः ॥ १०८ ॥

सच्चित्तपद्ममार्तण्डो निरातङ्कः परायणः ।
पुराभवो निर्विकारः पूर्णार्थः पुण्यभैरवः ॥ १०९ ॥

निराश्रयः शमीगर्भो नरनारायणात्मकः ।
वेदाध्ययनसन्तुष्टश्चितारामो नरोत्तमः ॥ ११० ॥

अपारधिषणः सेव्यस्त्रिवृत्तिर्गुणसागरः ।
निर्विकारः क्रियाधारः सुरमित्रं सुरेष्टकृत् ॥ १११ ॥

आखुवाहश्चिदानन्दः सकलप्रपितामहः ।
मनोभीष्टस्तपोनिष्ठो मणिमल्लविमर्दनः ॥ ११२ ॥

उदयाचल अश्वत्थो अवग्रहनिवारणः ।
श्रोता वक्ता शिष्टपालः स्वस्तिदः सलिलाधिपः ॥ ११३ ॥

वर्णाश्रमविशेषज्ञः पर्जन्य सकलार्तिभित् ।
विश्वेश्वरस्तपोयुक्तः कलिदोषविमोचनः ॥ ११४ ॥

वर्णवान्वर्णरहितो वामाचारनिषेधकृत् ।
सर्ववेदान्ततात्पर्यस्तपःसिद्धिप्रदायकः ॥ ११५ ॥

विश्वसंहाररसिको जपयज्ञादिलोकदः ।
नाहंवादी सुराध्यक्षो नैषचूर्णः सुशोभितः ॥ ११६ ॥

अहोराजस्तमोनाशोविधिवक्त्रहरोन्नदः ।
जनस्तपो महः सत्यंभूर्भुवःस्वःस्वरूपवान् ॥ ११७ ॥

मैनाकत्राणकरणः सुमूर्धा भृकुटीचरः ।
वैखानसपतिर्वैश्यश्चक्षुरादिप्रयोजकः ॥ ११८ ॥

दत्तात्रेयः समाधिस्थोनवनागस्वरूपवान् ।
जन्ममृत्युजराहीनो दैत्यभेत्तेतिहासवित् ॥ ११९ ॥

वर्णातीतो वर्तमानः प्रज्ञादस्तापितासुरः ।
चण्डहासः करालास्यः कल्पातीतश्चिताधिपः ॥ १२० ॥

सर्गकृत्स्थितिकृद्धर्ता अक्षरस्त्रिगुणप्रियः ।
द्वादशात्मा गुणातीतस्त्रिगुणस्त्रिजगत्पतिः ॥ १२१ ॥

ज्वलनो वरुणो विन्ध्यः शमनो निरृतिः पृथुः ।
कृशानुरेता दैत्यारिस्तीर्थरूपो कुलाचलः ॥ १२२ ॥

देशकालापरिच्छेद्यो विश्वग्रासविलासकृत् ।
जठरो विश्वसंहर्ता विश्वादिगणनायकः ॥ १२३ ॥

श्रुतिज्ञो ब्रह्मजिज्ञासुराहारपरिणामकृत् ।
आत्मज्ञानपरः स्वान्तोऽव्यक्तोऽव्यक्तविभागवान् ॥ १२४ ॥

समाधिगुरुरव्यक्तोभक्ताज्ञाननिवारणः ।
कृतवर्णसमाचारः परिव्राडधिपो गृही ॥ १२५ ॥

महाकालः खगपतिवर्णावर्णविभागकृत् ।
कृतान्तः कीलितेन्द्रारिः क्षणकाष्ठादिरूपवान् ॥ १२६ ॥

विश्वजित्तत्त्वजिज्ञासुर्ब्राह्मणो ब्रह्मचर्यवान् ।
सर्ववर्णाश्रमपरो वर्णाश्रमबहिस्थितिः ॥ १२७ ॥

दैत्यारिर्ब्रह्मजिज्ञासुर्वर्णाश्रमनिषेवितः ।
ब्रह्माण्डोदरभृत्क्षेत्रं स्वरवर्णस्वरूपकः ॥ १२८ ॥

वेदान्तवचनातीतो वर्णाश्रमपरायणः ।
दृग्दृश्योभयरूपैकोमेनापतिसमर्चितः ॥ १२९ ॥

सत्त्वस्थः सकलद्रष्टा कृतवर्णाश्रमस्थितः ।
वर्णाश्रमपरित्राता सखा शूद्रादिवर्णवान् ॥ १३० ॥

वसुधोद्धारकरणः कालोपाधिः सदागतिः ।
दैतेयसूदनोतीतस्मृतिज्ञो वडवानलः ॥ १३१ ॥

समुद्रमथनाचार्यो वनस्थोयज्ञदैवतम् ।
दृष्टादृष्टक्रियातीतो हेमाद्रिर्हरिचन्दनः ॥ १३२ ॥

निषिद्धनास्तिकमतिर्यज्ञभुक्पारिजातकः ।
सहस्रभुजहाशान्तः पापारिक्षीरसागरः ॥ १३३ ॥

राजाधिराजसन्तानः कल्पवृक्षस्तनूनपात् ।
धन्वन्तरिर्वेदवक्ता चिताभस्माङ्गरागवान् ॥ १३४ ॥

काशीश्वरः श्रोणिभद्रो बाणासुरवरप्रदः ।
रजस्थः खण्ढिताधर्म आभिचारनिवारणः ॥ १३५ ॥

मन्दरो यागफलदस्तमस्थो दमवान्शमी ।
वर्णाश्रमाः नन्दपरो दृष्टादृष्टफलप्रदः ॥ १३६ ॥

कपिलस्त्रिगुणानन्दः सहस्रफणसेवितः ।
कुबेरो हिमवाञ्छत्रं त्रयीधर्मप्रवर्तकः ।
आदितेयो यज्ञफलं शक्तित्रयपरायणः ।
दुर्वासाः पितृलोकेशोवीरसिंहपुराणवित् ॥ १३८ ॥

अग्निमीळेस्फुरन्मूर्तिः सान्तर्ज्योतिः स्वरूपकः ।
सकलोपनिषत्कर्ता खांबरो ऋणमोचकः ॥ १३९ ॥

तत्त्वज्योतिः सहस्रांशुरिषेत्वोर्जलसत्तनुः ।
योगज्ञानमहाराजः सर्ववेदान्तकारणम् ॥ १४० ॥

योगज्ञानसदानन्दः अग्नआयाहिरूपवान् ।
ज्योतिरिन्द्रियसंवेद्यः स्वाधिष्ठानविजृम्भकः ॥ १४१ ॥

अखण्डब्रह्मखण्डश्रीः शन्नोदेवीस्वरूपवान् ।
योगज्ञानमहाबोधो रहस्यं क्षेत्रगोपकः ॥ १४२ ॥

भ्रूमध्यवेक्ष्यो गरली योगज्ञान सदाशिवः ।
चण्डाचण्डबृहद्भानुनर्यनस्त्वरितापतिः ॥ १४३ ॥

ज्ञानमहायोगी तत्त्वज्योतिः सुधारकः ।
फणिबद्धजटाजूटो बिन्दुनादकलात्मकः ॥ १४४ ॥

योगज्ञानमहासेनो लम्बिकोर्म्यभिषिञ्चितः ।
अन्तर्ज्योतिर्मूलदेवोऽनाहतः सुषुमाश्रयः ॥ १४५ ॥

भूतान्तविद्ब्रह्मभूतिर्योगज्ञानमहेश्वरः ।
शुक्लज्योतिः स्वरूपः श्रीयोगज्ञानमहार्णवः ॥ १४६ ॥

पूर्णविज्ञानभरितः सत्त्वविद्यावबोधकः ।
योगज्ञानमहादेवश्चन्द्रिकाद्रवसुद्रवः ॥ १४७ ॥

स्वभावयन्त्रसञ्चारः सहस्रदलमध्यगः ॥ १४८ ॥

॥ ईश्वर उवाच ॥

सहस्रनाममल्लारेरिदं दिव्यं प्रकाशितम् ।
लोकानां कृपया देविप्रीत्या तव वरानने ॥ १४९ ॥

य इदं पठते नित्यं पाठयेच्छृणुयादपि ।
भक्तितो वा प्रसङ्गाद्वा सकलं भद्रमश्नुते ॥ १५० ॥

पुस्तकं लिखितं गेहे पूजितं यत्र तिष्ठति ।
तत्र सर्वसमृद्धीनामधिष्ठानं न संशयः ॥ १५१ ॥

सुतार्थी धनदारार्थीविद्यार्थी व्याधिनाशकृत् ।
यशोर्थी विजयार्थीच त्रिवारं प्रत्यहं पठेत् ॥ १५२ ॥

महापापोपपापानां प्रायश्चित्तार्थमादरात् ।
प्रातस्नायी पठेदेतत् षण्मासात् सिद्धिमाप्नुयात् ॥ १५३ ॥

रहस्यानां च पापानां पठनादेव नाशनम् ।
सर्वारिष्टप्रशमनं दुःस्वप्नफलशान्तिदम् ॥ १५४ ॥

सूतिकाबालसौख्यार्थी सूतिकायतने पठेत् ।
सुसूतिं लभते नित्यं गर्भिणी श‍ृणुयादपि ॥ १५५ ॥

याचनारीपतद्गर्भादृढगर्भाभवेत्ध्रुवम् ।
सुतासुतपरीवारमण्डिता मोदते चिरम् ॥ १५६ ॥

आयुष्यसन्ततिं नूनं याभवेन्मृतवत्सका ।
वन्ध्यापि लभते भीष्टसन्ततिं नात्र संशयः ॥ १५७ ॥

भर्तुः प्रियत्वमाप्नोति सौभाग्यं च सुरूपताम् ।
नसपत्नीमपिलभेद्वैधव्यं नाप्नुयात्क्वचित् ॥ १५८ ॥

लभेत्प्रीतिमुदासीना पतिशुश्रूषणेरता ।
सर्वाधिकं वरं कन्याविरहं न कदाचन ॥ १५९ ॥

जातिस्मरत्वमाप्नोति पठनाच्छ्रवणादपि ।
स्खलद्गीः सरलांवाणीं कवित्वं कविताप्रियः ॥ १६० ॥

प्रज्ञातिशयमाप्नोति पठतां ग्रन्थधारणे ।
निर्विघ्नं सिद्धिमाप्नोति यः पठेद्ब्रह्मचर्यवान् ॥ १६१ ॥

सर्वरक्षाकरं श्रेष्ठं दुष्टग्रहनिवारणम् ।
सर्वोत्पातप्रशमनं बालग्रहविनाशनम् ॥ १६२ ॥

कुष्ठापस्माररोगादिहरणं पुण्यवर्धनम् ।
आयुर्वृद्धिकरं चैव पुष्टिदं तोषवर्धनम् ॥ १६३ ॥

विषमे पथि चोरादिसङ्घाते कलहागमे ।
रिपूणां सन्निधाने च संयमे न पठेदिदम् ॥ १६४ ॥

मनः क्षोभविषादे च हर्षोत्कर्षे तथैवच ।
इष्टारम्भसमाप्तो च पठितव्य प्रयत्नतः ॥ १६५ ॥

समुद्रतरणे पोतलञ्घने गिरिरोहणे ।
कर्षणे गजसिंहाद्यैः सावधाने पठेदिदम् ॥ १६६ ॥

अवर्षणे महोत्पाते दुरत्ययभवेत्तथा ।
शतवारं पठेदेतत्सर्वदुष्टोपशान्तये ॥ १६७ ॥

शनिवारेर्कवारे च षष्ठ्यां च नियतः पठेत् ।
मल्लारिं पूजयेद्विप्रान्भोजयेद्भक्तिपूर्वकम् ॥ १६८ ॥

उपवासोथवा नक्तमेकभक्तमयाचितम् ।
यथाशक्ति प्रकुर्वीत जपेत्सम्पूजयेद्धुनेत् ॥ १६९ ॥

अग्रवृद्ध्या पठेदेतद्धोमपूजा तथैव च ।
भोजयेदग्रवृद्धानांब्राह्मणाश्च सुवासिनीः ॥ १७० ॥

नानाजातिभवान्भक्तान्भोजयेदनिवारितम् ।
नानापरिमलैर्द्गव्यैः पल्लवैः कुसुमैरपि ॥ १७१ ॥

दमनोशीरपाक्यादितत्तत्कालोद्भवैः शुभैः ।
नैशभाण्डारचूर्णेन नानारञ्जिततन्दुलैः ॥ १७२ ॥

पूजयेन्म्हालसायुक्तं मल्लारिं देवभूषितम् ।
मल्लारिपूजनं होमः स्वभूषाभक्तपूजनम् ॥ १७३ ॥

प्रीतिदानोपयाञ्चादि नैशचूर्णेन सिद्धिदम् ।
यथाश्रमं यथाकालं यथाकुलचिकीर्षितम् ॥ १७४ ॥

नैवेद्यं पूजनं होमं कुर्यात्सर्वार्थसिद्धये ।
शुभं भाजनमादाय भक्त्या भोमण्डितः स्वयम् ॥ १७५ ॥

यथावर्णकुलाचारं प्रसादं याचयेन्मुहुः ।
मल्लारिक्षेत्रमुद्दिश्य यात्रां क्वापि प्रकल्पयेत् ॥ १७६ ॥

वित्तव्ययश्रमो नात्र मैरालस्तेन सिद्धिदः ।
मार्गशीर्षे विशेषेण प्रतिपत्षष्ठिकान्तरे ॥ १७७ ॥

पूजाद्यनुष्ठितं शक्त्या तदक्षयमसंशयम् ।
यद्यत्पूजादिकं भक्त्या सर्वकालमनुष्ठितम् ॥ १७८ ॥

अनन्तफलदं तत्स्यान्मार्गशीर्षे सकृत्कृतम् ।
धनधान्यादिधेन्वादि दासदासीगृहादिकम् ॥ १७९ ॥

मल्लारिप्रीतये देयं विशेषान्मार्गशीर्षके ।
चम्पाषष्ठ्यां स्कन्दषष्ठ्यां तथा सर्वेषु पर्वसु ॥ १८० ॥

चैत्रश्रावणपौषेषु प्रीतो मल्लारिरर्चितः ।
यद्यत्प्रियतमं यस्य लोकस्य सुखकारणम् ॥ १८१ ॥

वित्तशाठ्यं परित्यज्य मल्लारिप्रीतये पठेत् ।
प्रसङ्गाद्वापि बाल्याद्वा कापट्याद्दम्भतोपि वा ॥ १८२ ॥

यः पठेच्छ्रुणुयाद्वापि सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।
अतिवश्यो भवेद्राजा लभते कामिनीगणम् ॥ १८३ ॥

यदसाध्यं भवेल्लोके तत्सर्वं वशमानयेत् ।
शस्त्राण्युत्पलसाराणि भवेद्वह्नि सुशीतलः ॥ १८४ ॥

मित्रवद्वैरिवर्गः स्याद्विषं स्यात्पुष्टिवर्धनम् ।
अन्धोपिलभते दृष्टिं बधिरोपि श्रुती लभेत् ॥ १८५ ॥

मूकोपि सरलां वाणीं पठन्वापाठयन्नपि ।
धर्ममर्थं च कामं च बहुधा कल्पितं मुदा ॥ १८६ ॥

पठन्श‍ृण्वन्नवाप्नोति पाठं यो मतिमानवः ।
ऐहिकं सकलं भुक्त्वा शेषे स्वर्गमवाप्नुयात् ॥ १८७ ॥

मुमुक्षुर्लभते मोक्षं पठन्निदमनुत्तमम् ।
सर्वकर्तुः फलं तस्य सर्वतीर्थफलं तथा ॥ १८८ ॥

सर्वदानफलं तस्य मल्लारिर्येन पूजितः ।
मल्लारिरिति नामैकं पुरुषार्थप्रदं ध्रुवम् ॥ १८९ ॥

सहस्रनामविद्यायाः कः फलं वेत्तितत्त्वतः ।
वेदास्याध्ययने पुण्यं योगाभ्यासेऽपि यत्फलम् ॥ १९० ॥

सकलं समवाप्नोति मल्लारिभजनात्प्रिये ।
तव प्रीत्यै मयाख्यातं लोकोपकृतकारणात् ॥ १९१ ॥

सहस्रनाममल्लारेः किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ।
गुह्याद्गुह्यं परं पुण्यं न देयं भक्तिवर्जिते ॥ १९२ ॥

॥ इति श्रीपद्मपुराणे शिवोपाख्याने मल्लारिप्रस्तावे शिवपार्वतीसंवादे शिवप्रोक्तं श्री मल्लारी सहस्रनाम स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

॥ श्रीसाम्बसदाशिवार्पणमस्तु ॥

॥ शुभंभवतु ॥

इस अत्यंत विस्तृत, दार्शनिक और ज्ञानवर्धक लेख में हम गहराई से जानेंगे कि श्री मल्लारी सहस्रनाम का तात्विक और आध्यात्मिक महत्व क्या है, इसके नित्य पाठ से जीवन में कौन से अकल्पनीय चमत्कार होते हैं, और इसे सिद्ध करने की प्रामाणिक तांत्रिक-वैदिक साधना विधि, नियम व सावधानियां क्या हैं।

1. श्री मल्लारी सहस्रनाम का दार्शनिक और आध्यात्मिक महत्व

इस महान सहस्रनाम की प्रचंड ऊर्जा, इसके पीछे छिपे शैव दर्शन और ‘मल्लारी-तत्व’ को समझने के लिए हमें मणि-मल्ल के वध, भंडारा (हल्दी) के रहस्य, और सहस्रनाम के नाद-विज्ञान को गहराई से समझना होगा।

मणि और मल्ल: आंतरिक शत्रुओं का प्रतीक

पौराणिक दैत्य ‘मणि’ और ‘मल्ल’ केवल कोई बाहरी राक्षस नहीं थे, वे मनुष्य के भीतर बैठे दो सबसे बड़े शत्रुओं—’अहंकार’ (Ego) और ‘अज्ञान’ (Ignorance/Lust) के प्रतीक हैं। जब तक मनुष्य के भीतर यह अहंकार और अज्ञान रूपी राक्षस जीवित हैं, तब तक उसे जीवन में परम शांति और सफलता नहीं मिल सकती। जब साधक ‘श्री मल्लारी सहस्रनाम’ के 1000 नामों का गान करता है, तो मार्तंड भैरव की ऊर्जा उसके अवचेतन मन में प्रवेश कर इन आंतरिक राक्षसों का संहार कर देती है। मन निर्मल और अजेय हो जाता है।

‘भंडारा’ (हल्दी) और स्वर्ण ऊर्जा का रहस्य

भगवान मल्लारी की पूजा ‘भंडारा’ (हल्दी के चूर्ण) के बिना अधूरी है। उनके मंदिरों (जैसे जेजुरी) में हल्दी की वर्षा की जाती है, जिसे ‘सोनियाचा दिवस’ (सोने का दिन) कहा जाता है। हल्दी पीली होती है, जो सूर्य (मार्तंड), स्वर्ण, आरोग्य, और बृहस्पति (गुरु ग्रह) का प्रतीक है। हल्दी में एंटीसेप्टिक (उपचारात्मक) गुण होते हैं। दार्शनिक दृष्टि से, सहस्रनाम का पाठ और भंडारा का प्रयोग साधक के जीवन के ‘घावों’ (शारीरिक और मानसिक) को भरता है और उसके आभामंडल (Aura) को एक स्वर्णिम, सकारात्मक ऊर्जा से भर देता है।

‘सहस्रनाम’ का नाद-विज्ञान (Sound Vibrations)

सनातन परंपरा में ‘1000’ की संख्या पूर्णता और शरीर के सर्वोच्च ऊर्जा केंद्र—’सहस्रार चक्र’ का प्रतीक है। भगवान मल्लारी के ये हज़ार नाम वास्तव में 1000 प्रचंड शिव-बीज मंत्र हैं। जब साधक “येलकोट येलकोट जय मल्हार” के जयघोष के साथ इन नामों का अर्चन करता है, तो उसके शरीर के मूलाधार चक्र (जहाँ वीरभद्र और भैरव की ऊर्जा का वास है) में एक तीव्र अग्नि उत्पन्न होती है। यह नाद साधक को अदम्य साहस, निर्भयता और नेतृत्व (Leadership) की क्षमता प्रदान करता है।

2. श्री मल्लारी सहस्रनाम पाठ के अकल्पनीय और चमत्कारिक लाभ (Benefits)

भगवान मल्लारी साक्षात त्वरित न्याय, अमोघ रक्षा, निर्भयता और परम सिद्धियों के प्रदाता हैं। जो साधक पूर्ण निष्ठा, सात्विकता, पवित्रता, और शिव को गुरु मानकर इस सहस्रनाम का पाठ या अर्चन करता है, उसे जीवन के कुरुक्षेत्र में निम्नलिखित अमोघ और चमत्कारी लाभ प्राप्त होते हैं:

शत्रु-नाश, रक्षा और तांत्रिक बाधा निवारण (Ultimate Protection)

  • अजेय शत्रु विजय और मुकदमों में सफलता: जो शत्रु अकारण ही आपके प्राणों के प्यासे हों या आपको झूठे मुकदमों (Court Cases/Property Disputes) में फंसा रहे हों, उनका अहंकार इस पाठ से छिन्न-भिन्न हो जाता है। भगवान मल्लारी न्याय के देवता हैं; वे अपने भक्त पर होने वाले अन्याय को कभी बर्दाश्त नहीं करते और कोर्ट-कचहरी में विजय दिलाते हैं।

  • काले जादू और नकारात्मक ऊर्जा का तत्काल विध्वंस: यदि किसी ने साधक या उसके परिवार पर भयंकर से भयंकर तांत्रिक क्रिया (Black Magic), मूठ-करणी, या भूत-प्रेत का प्रयोग किया है, तो श्री मल्लारी के 1000 नाम उसे पल भर में भस्म कर पलट (Revert) देते हैं।

  • अकाल मृत्यु और दुर्घटनाओं से रक्षा: यह पाठ एक अभेद्य स्वर्णिम सुरक्षा कवच है। जिन लोगों को अकारण मृत्यु का भय रहता है, मार्तंड भैरव साक्षात महाकाल बनकर उनकी रक्षा करते हैं।

लौकिक, भौतिक और नवग्रह शांति के लाभ (Wealth & Health)

  • अखंड धन-धान्य और स्वर्ण की प्राप्ति: भगवान मल्लारी को ‘भंडारा’ (स्वर्ण रूपी हल्दी) प्रिय है। जो व्यक्ति निष्काम भाव से इनका पाठ करता है, उसकी दरिद्रता नष्ट हो जाती है। व्यापार में अचानक वृद्धि होती है और भारी कर्ज (Debts) उतर जाते हैं।

  • राहु, केतु और शनि की पीड़ा का अचूक निवारण: भैरव स्वरूप होने के कारण भगवान मल्लारी शनि और राहु-केतु के नियंत्रक हैं। शनि की साढ़ेसाती या राहु की भयंकर महादशा में जब व्यक्ति टूट जाता है, तब यह पाठ इन क्रूर ग्रहों को तुरंत शांत कर देता है।

  • आरोग्य और असाध्य रोगों से मुक्ति: भंडारा और शिव के नामों की ऊर्जा शरीर की रोग प्रतिरोधक क्षमता (Immunity) को बढ़ाती है और असाध्य बीमारियों को दूर करने में चमत्कारिक लाभ देती है।

मनोवैज्ञानिक और आध्यात्मिक लाभ (Mental Peace & Courage)

  • परम निर्भयता (Absolute Fearlessness) की प्राप्ति: जिन लोगों को रात में घबराहट होती है, अकारण डर सताता है, या आत्मविश्वास की भारी कमी है, वे इस पाठ से एक शूरवीर योद्धा के समान अदम्य साहसी बन जाते हैं।

  • दांपत्य जीवन में सुख: भगवान मल्लारी की दो पत्नियां मानी जाती हैं—म्हाल्सा (पार्वती का रूप) और बाणाई (गंगा का रूप)। इनकी पूजा से पारिवारिक और दांपत्य जीवन के कलह शांत होते हैं।

3. श्री मल्लारी सहस्रनाम की प्रामाणिक साधना और पाठ विधि (Sadhana Vidhi)

भगवान मल्लारी की उपासना यद्यपि भैरव स्वरूप की है, परंतु एक गृहस्थ साधक को उनकी ‘दक्षिण मार्ग’ (सात्विक विधि) से ही पूजा करनी चाहिए। इस सिद्ध सहस्रनाम का पूर्ण और त्वरित फल प्राप्त करने के लिए आगम ग्रंथों में बताई गई इस प्रामाणिक विधि का पालन करना अत्यंत चमत्कारी होता है:

उत्तम दिन, तिथि और मुहूर्त

  • दिन: भगवान मल्लारी की आराधना के लिए रविवार (Sunday – मार्तंड/सूर्य का दिन) सबसे श्रेष्ठ और सर्वाधिक जाग्रत माना जाता है। इसके अतिरिक्त सोमवार (Monday) भी शिव स्वरूप होने के कारण उत्तम है।

  • विशेष तिथियां: चंपा षष्ठी (मार्गशीर्ष शुक्ल षष्ठी) — यह भगवान मल्लारी का सबसे बड़ा पर्व है। इस दिन मणि-मल्ल का वध हुआ था। इसके अलावा महाशिवरात्रि, सोमवती अमावस्या, और किसी भी रविवार को यह पाठ करना हज़ारों गुणा अधिक फलदायी होता है।

  • समय: मल्लारी साधना का सबसे उत्तम समय प्रातःकाल ‘ब्रह्म मुहूर्त’ (सूर्योदय के समय) या ‘गोधूलि बेला’ (सूर्यास्त के बाद) होता है।

दिशा, आसन और वस्त्र का विधान

  • दिशा: पाठ करते समय अपना मुख सदैव पूर्व (East – सूर्य और ज्ञान की दिशा) या उत्तर (North – शिव की दिशा) की ओर रखें।

  • आसन: बैठने के लिए पीले (Yellow), लाल (Red), या कुशा के आसन का प्रयोग करें।

  • वस्त्र: स्नान करके पूर्ण रूप से स्वच्छ हो जाएं। पूजा के समय पीले रंग (Yellow) के स्वच्छ वस्त्र धारण करना साधना की ऊर्जा को कई गुना बढ़ा देता है।

पीठ की स्थापना और पूजन सामग्री (Setup)

विधान / सामग्री शास्त्रीय नियम और विवरण
प्रतिमा / चित्र / यंत्र एक स्वच्छ लकड़ी की चौकी पर पीला कपड़ा बिछाएं। उस पर भगवान मल्लारी मार्तंड (खंडोबा) का चित्र (जिसमें वे घोड़े पर सवार हों और हाथ में खड्ग हो) स्थापित करें। साथ में म्हाल्सा और बाणाई माता का भी स्मरण करें।
दीपक (सर्वाधिक महत्वपूर्ण) भगवान के सम्मुख गाय के शुद्ध घी या तिल के तेल का एक बड़ा अखंड दीपक प्रज्वलित करें। गुग्गुल या चंदन की धूप जलाएं।
तिलक और ‘भंडारा’ (हल्दी) मल्लारी पूजा में ‘भंडारा’ (शुद्ध हल्दी का चूर्ण) सबसे महत्वपूर्ण है। भगवान को हल्दी का लेप या तिलक लगाएं। स्वयं के मस्तक पर भी भंडारा (हल्दी) का तिलक धारण करें।
पुष्प और नैवेद्य उन्हें पीले और सफेद पुष्प (विशेषकर चंपा के फूल, गेंदा) अत्यंत प्रिय हैं। बिल्वपत्र भी अवश्य चढ़ाएं।

दृढ़ संकल्प (Sankalpa)

पाठ आरंभ करने से पूर्व दाएँ हाथ में थोड़ा सा जल, अक्षत (हल्दी से रंगे हुए पीले चावल), और एक पीला पुष्प लें। अपना नाम, गोत्र, स्थान और पाठ का स्पष्ट उद्देश्य बोलें (उदाहरण: “हे मार्तंड भैरव श्री मल्लारी, मैं अपने जीवन से समस्त बाधाओं, प्राणघातक शत्रुओं, रोगों के समूल नाश तथा आपकी अहैतुकी रक्षा-कृपा के लिए श्री मल्लारी सहस्रनाम का 21/41 दिन तक (या नित्य) पाठ/अर्चन करने का संकल्प लेता/लेती हूँ”), और फिर जल को ज़मीन पर छोड़ दें।

ये भी पढ़ें:  Shri Guru Sahasranama (श्री गुरु सहस्त्रनाम): पाठ कैसे करें? जानें साधना विधि, नियम, लाभ, महत्व और सावधानियां

सहस्रनाम का पाठ और भंडारा अर्चन विधि (Chanting Method & Archana)

  • सर्वप्रथम विघ्नहर्ता भगवान श्री गणेश और माता पार्वती का मानसिक स्मरण कर उन्हें साष्टांग प्रणाम करें।

  • “येलकोट येलकोट जय मल्हार” या “सदानंदाचा येलकोट” का तीन बार ऊंचे स्वर में जयघोष करें।

  • भगवान शिव के मूल पंचाक्षरी मंत्र “ॐ नमः शिवाय” या मल्लारी मंत्र “ॐ मार्तण्ड भैरवाय नमः” की कम से कम 11 बार या एक माला (रुद्राक्ष या हल्दी की माला पर) अवश्य जपें।

  • अब पूर्ण एकाग्रता, रीढ़ की हड्डी को सीधा रखकर और भीतर एक अजेय योद्धा का अनुभव करते हुए ‘श्री मल्लारी सहस्रनाम’ का सस्वर पाठ आरंभ करें।

  • भंडारा अर्चन विधि (अचूक और प्रचंड उपाय): अत्यंत शीघ्र फल प्राप्ति (विशेषकर शत्रु नाश, रोग मुक्ति या विवाह) के लिए, सहस्रनामावली का प्रयोग करें। प्रत्येक नाम के उच्चारण (जैसे— ॐ मल्लारये नमः, ॐ मार्तण्डाय नमः) के साथ भगवान के चित्र पर चुटकी भर ‘भंडारा’ (हल्दी चूर्ण) या पीले फूल की पंखुड़ी अर्पित करें। यह 1000 नामों के साथ 1000 बार किया जाता है। घोर संकटों को नष्ट करने का यह अमोघ ब्रह्मास्त्र है।

क्षमा प्रार्थना और सात्विक भोग (Naivedya)

ध्यान दें: गृहस्थों को भगवान मल्लारी को सात्विक भोग ही लगाना चाहिए। महाराष्ट्र परंपरा में भगवान को पूरन पोली (Puran Poli), चने की दाल, गुड़, हलवा, या भरीत-भाकरी (बैंगन का भर्ता और बाजरे की रोटी – यदि सात्विक विधि से बिना लहसुन-प्याज के बना हो) का भोग लगाया जाता है। अंत में कर्पूर जलाकर भगवान की आरती गाएं। पूजा के अंत में हाथ जोड़कर साष्टांग दंडवत प्रणाम करते हुए पूजा-पाठ में हुई किसी भी अशुद्धि के लिए क्षमा प्रार्थना अवश्य करें और अंत में पुनः “जय मल्हार” बोलें।

4. साधना के अत्यंत संवेदनशील और अनिवार्य नियम (Strict Rules for Sadhana)

भगवान मल्लारी मार्तंड की साधना अत्यंत जाग्रत और उग्र ऊर्जा वाली होती है। वे न्यायकारी योद्धा हैं, अतः अनुशासनहीनता बिल्कुल बर्दाश्त नहीं करते। गृहस्थ साधकों को इस साधना का पूर्ण फल प्राप्त करने के लिए इन नियमों का कड़ाई से पालन करना अनिवार्य है:

  1. श्वान (कुत्ते) की सेवा (The Absolute Rule): भगवान मल्लारी के साथ ‘वाघ्या’ (श्वान) सदैव रहता है। जो श्वान (कुत्ते) भैरव के वाहन हैं। यदि आप श्री मल्लारी सहस्रनाम का पाठ कर रहे हैं, तो आपको नित्य प्रतिदिन कुत्तों को भोजन (रोटी, दूध, या बिस्किट) अवश्य कराना चाहिए। जो व्यक्ति कुत्तों को मारता है या उन्हें सताता है, उस पर मल्लारी का भयंकर कोप गिरता है। कुत्ते की सेवा के बिना यह साधना निष्फल है।

  2. पूर्ण सात्विक जीवन (Sattvic Lifestyle): गृहस्थ साधकों को पूर्ण सात्विक मार्ग ही अपनाना चाहिए। अनुष्ठान की अवधि (21/41 दिन) के दौरान साधक को स्वयं पूर्ण शाकाहारी (मांस-मदिरा, लहसुन-प्याज रहित) रहना चाहिए। तामसिक भोजन आध्यात्मिक ऊर्जा को नष्ट कर देता है।

  3. भंडारा (हल्दी) का सम्मान: मल्लारी पूजा में हल्दी को स्वर्ण माना जाता है। पूजा में उपयोग की गई हल्दी को कभी पैरों में न आने दें। बचे हुए भंडारे को प्रसाद स्वरूप मस्तक पर लगाएं या घर की तिजोरी में रखें।

  4. कठोर ब्रह्मचर्य का पालन (Celibacy): अनुष्ठान काल के दौरान मन, वचन और कर्म से पूर्ण ब्रह्मचर्य का पालन करें।

  5. सत्य और धर्म का आचरण: भगवान मल्लारी ने अन्याय के खिलाफ युद्ध किया था। यदि आप स्वयं अन्याय, बेईमानी या छल-कपट करते हैं, तो भगवान आपकी पुकार कभी नहीं सुनेंगे। सत्य के मार्ग पर अडिग रहें।

5. उपासना में ध्यान रखने योग्य विशेष सावधानियां (Precautions)

श्री मल्लारी सहस्रनाम एक अत्यंत प्रचंड स्तोत्र है, अतः इसकी साधना करते समय कुछ विशेष सावधानियां बरतनी आवश्यक हैं:

  • सकाम या प्रतिशोध की भावना का निषेध (No Revenge Motive on Innocents): यह सबसे महत्वपूर्ण चेतावनी है। यह सहस्रनाम आपकी आत्मरक्षा (Self-defense), न्याय और संकट-मुक्ति के लिए है। किसी निर्दोष व्यक्ति का अकारण अहित करने, तंत्र प्रयोग करने या अपना व्यक्तिगत ‘अहंकारी बदला’ लेने की नीयत से इसका पाठ भूलकर भी न करें। भगवान मल्लारी न्याय के देवता हैं; गलत मंशा से किया गया पाठ साधक का ही सर्वनाश कर देगा।

  • भयभीत न हों (Do not Fear): उग्र साधना के दिनों में साधक को स्वप्न में घोड़े, कुत्ते, हल्दी की वर्षा, तेजस्वी योद्धा, या विचित्र आकृतियां दिख सकती हैं। इससे घबराएं नहीं, यह इस बात का संकेत है कि भगवान मल्लारी आपके अवचेतन मन की अशुद्धियों और बाहरी शत्रुओं का संहार कर रहे हैं।

  • शारीरिक अपवित्रता का ध्यान: बिना स्नान किए, गंदे वस्त्र पहनकर, जूठे मुंह, या अशुद्ध अवस्था (सूतक, पातक) में सहस्रनाम की पुस्तक, हल्दी या यंत्र का स्पर्श सर्वथा वर्जित है। महिलाओं को अपने मासिक धर्म (Menstruation) के दिनों में इस पाठ और पूजा कक्ष से पूर्णतः दूर रहना चाहिए।

6. आधुनिक युग में श्री मल्लारी सहस्रनाम की असीम प्रासंगिकता (Relevance in Modern Era)

आज का आधुनिक युग एक ‘अदृश्य कुरुक्षेत्र’ बन चुका है। लोग ‘अहंकार’ (Ego), ‘स्वार्थ’ और ‘गलाकाट प्रतिस्पर्धा’ (Cut-throat competition) की दुनिया में जी रहे हैं। आज के समय में मणि और मल्ल जैसे राक्षस हथियारों से नहीं लड़ते; वे पीठ पीछे कॉर्पोरेट राजनीति, भयंकर ईर्ष्या, झूठे मुकदमों, साइबर बुलिंग और षड्यंत्रों के रूप में प्रहार करते हैं।

इसके साथ ही, जीवन की गति इतनी तेज़ है कि अचानक क्या विपत्ति आ जाए, कोई नहीं जानता। दुर्घटनाएं, अचानक बीमारियां, नौकरी का जाना या व्यापार में घाटा—यह सब आधुनिक मनुष्य को डिप्रेशन (Depression) और एंग्जायटी (Anxiety) से भर रहा है।

‘श्री मल्लारी सहस्रनाम’ आधुनिक इंसान के इन्हीं मानसिक, सामाजिक, और ऊर्जा संकटों का सबसे शक्तिशाली तांत्रिक और मनोवैज्ञानिक उपचार है:

  1. लीडरशिप और अदम्य साहस (Leadership & Courage): आधुनिक जीवन में सफलता के लिए निर्णय लेने की क्षमता (Decision making) और निडरता चाहिए। भगवान मार्तंड भैरव का ध्यान मस्तिष्क के डर और सेल्फ-डाउट (Self-doubt) को मिटाकर आपके भीतर एक योद्धा (Warrior) का गुण पैदा करता है। आप जीवन की चुनौतियों से भागते नहीं, उनका सामना करते हैं।

  2. टॉक्सिक (Toxic) लोगों और षड्यंत्रों से सुरक्षा: यह पाठ साधक के आभामंडल (Aura) को हल्दी के समान एक ‘स्वर्णिम कवच’ से ढक देता है। कार्यालय (Office) या समाज की नकारात्मक राजनीति और ईर्ष्यालु लोग आपका मानसिक संतुलन नहीं बिगाड़ पाते। जो आपके खिलाफ साजिश रचते हैं, वे खुद ही हार मान लेते हैं।

  3. डिप्रेशन और ‘बर्नआउट’ का इलाज (Mental Healing): जब जीवन में चारों ओर अंधकार हो और कुछ समझ न आए, तब “येलकोट येलकोट जय मल्हार” का नाद आपके अवचेतन मन (Subconscious) में एक गजब की सकारात्मक ऊर्जा (Positivity) भर देता है। यह आधुनिक तनाव (Stress) का सबसे बड़ा एंटीडोट है।

Shri Mallari Sahasranama (श्री मल्लारी सहस्रनाम) केवल 1000 संस्कृत शब्दों का एक काव्यात्मक संकलन नहीं है; यह उस ब्रह्मांडीय योद्धा, सूर्य के समान तेजस्वी, और अमोघ रक्षक का साक्षात आवाहन है, जिसके खड्ग की एक चमक मात्र से साक्षात यमराज, अज्ञान, दरिद्रता, राहु-शनि की पीड़ा और भयंकर तांत्रिक शक्तियां भी थर-थर कांप उठती हैं। जब एक साधक अपने सारे लौकिक ज्ञान और अहंकार को त्यागकर, पूर्ण शरणागति के साथ इस नामावली को भगवान के चरणों में समर्पित करता है, तो भगवान मल्लारी अपने श्वेत अश्व पर सवार होकर उसकी रक्षा के लिए तुरंत दौड़े चले आते हैं।

भगवान मल्लारी मार्तंड बाहर से भले ही उग्र और भयंकर योद्धा दिखाई दें, परंतु वे भीतर से अपने निश्छल भक्तों के लिए परम दयामयी, वात्सल्यपूर्ण और संकटों को हरने वाले साक्षात शिव हैं। जब भी आपको लगे कि आप जीवन के भौतिक संघर्षों में पूरी तरह टूट चुके हैं, भयंकर शत्रुओं ने आपको घेर लिया है, कोर्ट केस में हार सामने दिख रही है, या आपका साहस खत्म हो रहा है, तो रविवार की सुबह या शाम पीले आसन पर बैठें, घी का दीपक प्रज्वलित करें, और गुरु व शिव को साक्षी मानकर पूर्ण निर्भयता के साथ, हल्दी (भंडारा) अर्पित करते हुए इस सहस्रनाम का गान करें।

आप स्वयं अनुभव करेंगे कि मार्तंड भैरव ने आपके जीवन की सारी बाधाओं, झूठे आरोपों, शत्रुओं और भयों को भस्म कर दिया है, और साक्षात मल्लारी ने आपके जीवन को अपार विजय, अदम्य साहस, और स्वर्णिम सफलता (Golden Success) के दिव्य प्रकाश से आलोकित कर दिया है। सदानंदाचा येलकोट! येलकोट येलकोट जय मल्हार!

श्री मल्लारी सहस्रनामः अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न (FAQs)

1. श्री मल्लारी सहस्रनाम क्या है और इसका क्या महत्व है?

श्री मल्लारी सहस्रनाम भगवान शिव के उग्र और रक्षक अवतार, मार्तंड भैरव (खंडोबा / मल्लारी) के 1000 परम पवित्र, जाग्रत और अत्यंत शक्तिशाली नामों का एक सिद्ध संकलन है। इसका महत्व इसलिए सर्वोपरि है क्योंकि यह सहस्रनाम अजेय शत्रुओं का नाश करने, कोर्ट-कचहरी में विजय दिलाने, भयंकर तांत्रिक बाधाओं को काटने, अकाल मृत्यु से रक्षा करने और जीवन में अखंड धन-संपदा (स्वर्ण) लाने का सबसे तीव्र और अमोघ उपाय है।

2. इस सहस्रनाम का पाठ या ‘भंडारा अर्चन’ करने से जीवन में कौन सा सबसे बड़ा चमत्कारी लाभ मिलता है?

इस नामावली का सबसे प्रत्यक्ष और त्वरित लाभ ‘प्राणघातक शत्रुओं व षड्यंत्रों का समूल नाश’, ‘मुकदमों (Court Cases) में अचूक विजय’, और ‘तंत्र-मंत्र की बाधाओं का तत्काल विध्वंस’ है। इसके अतिरिक्त, प्रत्येक नाम के साथ हल्दी (भंडारा) अर्पित करने से व्यक्ति की दरिद्रता दूर होती है, व्यापार में अचानक वृद्धि होती है, और भयंकर अवसाद (Depression) व डर समाप्त हो जाता है।

3. क्या एक सामान्य गृहस्थ व्यक्ति (परिवार वाला) भगवान मल्लारी की साधना कर सकता है?

जी हाँ, बिल्कुल! एक गृहस्थ व्यक्ति भगवान मल्लारी (खंडोबा) की साधना कर सकता है, परंतु उसे केवल ‘दक्षिण मार्ग’ (सात्विक विधि) का ही पालन करना चाहिए। गृहस्थों को तामसिक वस्तुओं (मांस, मदिरा) के प्रयोग से सर्वथा बचना चाहिए। भगवान को सात्विक भोग (पूरन पोली, हलवा, फल) और भंडारा (हल्दी) अर्पित करने से वे अत्यंत शीघ्र प्रसन्न होते हैं।

4. भगवान मल्लारी की आराधना के लिए सप्ताह का कौन सा दिन और समय सर्वोत्तम माना गया है?

भगवान मल्लारी की आराधना के लिए ‘रविवार’ (Sunday – सूर्य/मार्तंड का दिन) सबसे श्रेष्ठ और जाग्रत माना जाता है। चंपा षष्ठी (मार्गशीर्ष शुक्ल षष्ठी), महाशिवरात्रि और किसी भी अमावस्या के दिन इसका पाठ अनंत फलदायी होता है। इनका पाठ करने का सबसे उत्तम समय ‘गोधूलि बेला’ (सूर्यास्त के बाद) या प्रातःकाल ‘ब्रह्म मुहूर्त’ होता है।

5. भगवान मल्लारी की इस उग्र साधना को करते समय सबसे बड़ी सावधानी और नियम क्या है?

इस साधना का सबसे बड़ा और अनिवार्य नियम यह है कि साधक को नित्य ‘कुत्तों (श्वान) को भोजन’ अवश्य कराना चाहिए, क्योंकि श्वान उनका प्रिय वाहन है। इसके अतिरिक्त, पूजा में ‘भंडारा’ (हल्दी चूर्ण) का प्रयोग अनिवार्य है। इस पाठ का प्रयोग कभी भी किसी निर्दोष व्यक्ति से बदला लेने (प्रतिशोध) की भावना से नहीं करना चाहिए। साधना काल में पूर्ण सात्विकता और सत्य का पालन करना अत्यंत आवश्यक है।

"नमस्कार! मैं अमित तिवारी हूँ, और आप मुझे एक 'साधक' के रूप में जान सकते हैं। बचपन से ही सनातन धर्म, तंत्र-मंत्र और आध्यात्मिक साधनाओं ने मुझे अपनी ओर गहराई से आकर्षित किया है। वर्षों के निरंतर अध्ययन, गुरु-कृपा और अपने व्यक्तिगत साधना-अनुभवों से मैंने जो कुछ भी सीखा है, उसे मैं sadhnas.in के माध्यम से आपके साथ साझा कर रहा हूँ। मेरा मुख्य उद्देश्य इंटरनेट पर फैले भ्रम को दूर करके प्रामाणिक, सत्य और शास्त्र-सम्मत जानकारी को बेहद सरल भाषा में आप तक पहुँचाना है। मैं कोई गुरु या उपदेशक नहीं हूँ, बल्कि आप ही की तरह ईश्वर की खोज में निकला एक राही हूँ। मेरी यही कोशिश है कि मेरे अनुभवों और लेखनी से आपकी आध्यात्मिक यात्रा और भी सुगम व सफल हो सके।"

error: Content is protected !!